خانه مشیرالملک

ویژگی ها

• خانه چرمی که به نام خانه تاریخی مشیرالملک انصاری نیز شهرت دارد، از بی نظیرترین خانه های تاریخی ایران است. اين بنا از خانه‏ های اشرافی دوره صفویه محسوب می شود و دارای فضاهای متنوع و تزئينات بسیاراست. خاندان مشیر انصاری از مستوفیان و منشیان دربار صفویه بودند که در دوره شاه عباس کبیر از شیراز به اصفهان مهاجرت کرده و در آن سکنی گزیدند.
• تاثیرگذار‏ترین چهره این خاندان میرزا حبیب الله مشیر الملک انصاری است. وی در سال ۱۲۵۷ هـ .ق در اصفهان متولد شد و پس از تحصیل علم و فضل و کمال خصوصا امور دیوانی و حساب و انشاء نزد میرزا علی جابری انصاری، پست های مختلفی را تصدی نمود و سرانجام به وزارت مسعود میرزا ظلّ السلطان، فرزند ارشد ناصر الدین شاه قاجار منصوب گردید.
• خانه از دو جهت نسبت به ابنیه قاجاری برتری دارد، یکی طراحی و ساخت سلطنتی و دیگری پیشرو بودن در هنر معماری می باشد. سلطنتی بودن خانه در چند عنصر نمایان است:
• - وجود بزرگ ترین ارسی نه لنگه دنیا با ترکیب رنگی خاص که نماد چهار فصل سال و معتدل کننده اخلاط اربعه است.
• - وجود چوب‏ های قاطع در قسمت شاه نشین که برای جدا سازی رعیت از سلطان مورد استفاده بوده است.
• - وجود چهار طاووسی مطابق در شاه نشین که با نقاشی پشت شیشه و آینه کاری محدب تزئین شده است.
• - طراحی قوس متفاوت نسبت باسایر سقف ‏ها در انتهای شاه نشین که بیانگر قدرت سلطان است.
• - استفاده از رنگ سبز ایرانی در بدنه شاه نشین همراه با جدول کشی طلا و آینه ‏کاری در دو گوشواره اصلی.
• - وجود ارسی چهار لنگه دو جداره با نقوش اسلیمی که میانه آن با ورق طلا پوشانده شده، جهت مصونیت حرمسرای خانه.
• - وجود حجاری ‏های شکارگاه و گرفت و گیر در زیر ارسی نه لنگه که اتصالات آن با سرب گداخته پر شده است.
• - تنوع ششگانه درسر ستون ‏های دو طرف حیاط با فرم ‏های فرنگی و ایرانی.
• - طراحی دو اتاق آینه و نقاشی در ضلع جنوبی با نقوشی خاص برای پذیرایی از میهمانان ویژه.
• - همچنین تقسیم حیاط به چهار قسمت مساوی برای ایجاد یک پردیس ایرانی به صورت مینیاتوری.
• از دیگر امتیازات این خانه، سبک خاص طراحی معماری با گرایش پیشرو است. چلیپا که در تمام بناهای قدیمی در آجرکاری و گچبری به کار می‏رود، اینجا در طراحی حوض دیده می ‏شود. معمار توانسته با انتخاب این فرم، آب را به اضلاع حیاط نزدیک تر کند تا تطهیر که در انگاره های معماری اسلامی با آب تجلی می ‏باید، را در دسترس قرار دهد.
• در ایوان های شرقی و غربی، معمار فرم ایوان را می ‏شکند و متناسب با فرم حوض و با استفاده از دو نیمه هشت ضلعی، چهار ستون از دوازده ستون را به زیبایی به داخل کشیده تا فضایی برای نشستن به وجود آورد و در کنار آن، نقطه اوج معماری ایرانی که تبدیل مربع به دایره می‏ باشد را در معرض دید بگذارد.
• معمار در قسمت حوضخانه، با الهام از فرم بادگیر،توانسته است نگارستانی تابستانه، دارای گردش هوایی مطبوع در بهار و تابستان ایجاد کند. در واقع بادگیر را در این خانه نمی بینیم چراکه بادگیر با یک کاربری ترکیب گردیده است.